Từ ngày 16/1/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến nhiều thay đổi quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn đối với cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý nhất là các vi phạm về hóa đơn được tách riêng, xử phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm, với mức phạt tăng dần theo số lượng hoá đơn. Điều này khiến nhiều hộ kinh doanh đặc biệt quan tâm, bởi chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến rủi ro pháp lý đáng kể.

Quy định mới: Xử phạt hóa đơn theo số lượng vi phạm

Theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP, vi phạm về hóa đơn không còn bị phạt như nhau, mà được chia thành các khung xử phạt tăng dần theo số lượng hóa đơn.

1. Lập hóa đơn không đúng thời điểm

- Vi phạm 1 hóa đơn: phạt từ 500.000 – 1,5 triệu đồng
- Vi phạm từ 10 đến dưới 20 hóa đơn: phạt 5 – 15 triệu đồng
- Vi phạm từ 100 hóa đơn trở lên: phạt tối đa 50 – 70 triệu đồng

2. Không xuất hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ

- 1 hóa đơn: phạt từ 1 – 2 triệu đồng
- 10 đến dưới 20 hóa đơn: phạt 10 – 30 triệu đồng
- Từ 50 hóa đơn trở lên: phạt kịch khung 60 – 80 triệu đồng
->  So với trước đây:
- Không xuất hóa đơn: 10 – 20 triệu đồng
- Xuất hóa đơn sai thời điểm: 4 – 8 triệu đồng
Quy định mới thoạt nhìn có vẻ nặng hơn, nhưng thực chất lại minh bạch và hợp lý hơn.

Vì sao nói mức phạt mới hợp lý hơn quy định cũ?

Theo luật sư Nguyễn Đức Nghĩa (chuyên gia thuế), trước đây mức phạt được áp dụng cho từng hóa đơn, và khi cộng dồn nhiều tình tiết tăng nặng, số tiền xử phạt có thể lên tới mức rất lớn.
Thực tế đã có trường hợp:
- Một đơn vị bị truy thu và xử phạt hơn 119 tỷ đồng vì không lập hóa đơn cho nhiều giao dịch, do cơ quan thuế áp dụng:
+ Mức phạt trung bình của khung
+ Nhân với số lượng hóa đơn vi phạm
+ Cộng thêm tình tiết tăng nặng
Điều này chưa phản ánh đúng mức độ vi phạm, vì:
- Có nhiều giao dịch giá trị rất nhỏ nhưng vẫn bị xem là vi phạm độc lập như các giao dịch lớn
-> Nghị định 310 khắc phục bất cập này bằng cách:
- Chia khung phạt theo số lượng hóa đơn
- Có mức trần tối đa rõ ràng
- Giúp cả cơ quan thuế và hộ kinh doanh dễ dự liệu rủi ro

Nguyên tắc mới: “Xử phạt một lần” cho nhiều hóa đơn cùng loại

Theo Tiến sĩ – Luật sư Châu Huy Quang, Nghị định 310 đã thay đổi căn bản phương pháp xử phạt:
- Không phạt từng hóa đơn riêng lẻ
- Mà cộng tổng số hóa đơn vi phạm trong một đợt kiểm tra
- Áp dụng một mức phạt tương ứng
-> Cách làm này:
- Phân biệt rõ vi phạm nhỏ – vi phạm có hệ thống
Tránh tình trạng:
- Vi phạm 1 lần hay 100 lần nhưng mức phạt giống nhau
Đồng thời, quy định “xử phạt một lần” giúp:
- Ngăn việc cộng dồn chế tài quá mức
- Tăng tính logic và công bằng trong xử phạt

Hộ kinh doanh dù không phải nộp thuế vẫn phải xuất hóa đơn

Một điểm rất quan trọng mà nhiều hộ kinh doanh dễ hiểu sai:
- Dù không phát sinh thuế phải nộp, hộ kinh doanh vẫn bắt buộc lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, không phụ thuộc giá trị giao dịch.
Nếu:
- Không xuất hóa đơn
- Hoặc xuất sai thời điểm
-> Vẫn bị xử phạt hành chính

Cần hỗ trợ, hướng dẫn hơn là “đánh úp” bằng xử phạt

Các chuyên gia đều cho rằng, trong giai đoạn đầu triển khai nhiều hộ kinh doanh:
- Chưa quen thao tác
- Lúng túng với hóa đơn điện tử
- Dễ sai do lỗi kỹ thuật, không phải cố ý trốn thuế
 Lãnh đạo ngành thuế cũng khẳng định:
- Giai đoạn đầu ưu tiên hỗ trợ – hướng dẫn – nhắc nhở, không đặt nặng kiểm tra xử phạt.
Tuy nhiên, trên thực tế:
Có nơi thực hiện chưa đúng tinh thần này khiến hộ kinh doanh hoang mang, sợ sai, sợ bị phạt
-> Vì vậy, rất cần:
- Hướng dẫn thống nhất từ cơ quan thuế
- Giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh làm đúng ngay từ đầu

Giảm rủi ro vi phạm bằng công cụ hóa đơn phù hợp

Trong bối cảnh:
- Quy định siết chặt
- Mức phạt lũy tiến cao
- Hộ kinh doanh phải xuất hóa đơn cho cả giao dịch nhỏ
-> Chủ động sử dụng giải pháp hóa đơn điện tử đơn giản, đúng quy định là cách tốt nhất để:
- Tránh sai sót
- Không bị phạt vì lỗi thủ tục
- Yên tâm khi cơ quan thuế kiểm tra
Hiện nay, nhiều hộ kinh doanh lựa chọn VIN-HOADON – giải pháp hóa đơn điện tử:
- Phù hợp cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
- Dễ thao tác, xuất hóa đơn nhanh
- Đáp ứng đúng quy định mới về thuế và hóa đơn
-> Chuẩn bị đúng công cụ ngay từ đầu không chỉ giúp tuân thủ pháp luật, mà còn giúp hộ kinh doanh giảm áp lực, tránh rủi ro và tập trung buôn bán lâu dài.

Giải pháp trọn bộ từ VISNAM - Làm đúng ngay từ đầu, không lo sai sót

Trước những quy định mới ngày càng siết chặt, hộ kinh doanh không chỉ cần xuất hóa đơn đúng, mà còn cần một hệ sinh thái công cụ đồng bộ để tránh sai sót trong quá trình bán hàng - kê khai - lưu trữ.
Đặc biệt, Visnam đang triển khai chương trình khuyến mãi hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, bao gồm:
- Miễn phí 3 tháng phần mềm bán hàng
- Tặng 5.000 hóa đơn điện tử
- Miễn phí 1 năm chữ ký số
- Miễn phí 1 năm dịch vụ bảo hiểm xã hội điện tử
Trong bối cảnh mức phạt lũy tiến cao theo số lượng hóa đơn, chủ động chuyển đổi sớm chính là cách bảo vệ hộ kinh doanh hiệu quả và bền vững nhất.